17.07.2017.
Društvena teorija za kritiku kapitalizma na master studijama politike
Prof. dr Rastko Močnik

Fakultet za medije komunikacije u akademskoj  2017/18. godini pokreće novi modul studija pod nazivom "Društvena teorija za kritiku kapitalizma", koji će prof. dr Rastko Močnik i doc. dr Rade Pantić voditi  u okviru novog master programa Kritičke studije politike.

Suočavanje sa savremenim društvenim procesima traži integrisano znanje iz humanističke i društvene teorije. Na predmetima modula Društvena teorija za kritiku kapitalizma biće predstavljene metode putem kojih klasične i savremene teorije analiziraju nastanak i razvoj kapitalističkog svetskog sistema te njegovu sadašnju krizu. Modul prezentuje različite teorijske pristupe aktuelnim problemima, kao što su zaoštravanje klasnih suprotnosti u nacionalnim i u svetskim razmerama, vladavina finansijskog kapitala, državni dug, itd. Program modula proizlazi iz zamisli integracije društvenih nauka u jedinstvenu teorijsku platformu koja bi mogla poslužiti kao osnova za transformacione društvene prakse. Posebna pažnja polaže se na predstavljanje i obrazlaganje političko-ekonomskih teorija i na njihovo povezivanje sa ostalim društvenim i humanističkim disciplinama. Studentkinje i studenti stiču sistematično znanje uz pomoć koga su u mogućnosti da sagledaju aktuelne društvene procese kao deo istorijskih procesa „dugog trajanja“, kao i sposobnost za kritičku analizu savremenih problema mimo ustaljenih i opšte prihvaćenih interpretacija.

Modul Društvena teorija za kritiku kapitalizma predstavlja sastavni deo studijskog master programa Kritičke studije politike. Kursevi modula su takođe otvoreni kao izborni predmeti za studentkinje i studente svih visokoškolskih ustanova i studijskih programa svih nivoa. Kursevi će biti otvoreni i za svu zainteresovanu javnost. 

PREDMETI:

I semestar

♢ Politička epistemologija humanistike i društvenih nauka

♢ Teorija ideologije

II semestar 

♢ Analiza kapitalističkog svetskog sistema

♢ Teorija simboličkih formacija: ideologija, kultura, umetnost


PREDAVANJA:

Politička epistemologija humanistike i društvenih nauka

1.  Problem humanistike kroz istoriju: od humanizma do danas
2.  Kapitalistički svetski sistem i nastanak sistema društvenih nauka 
3.  Sistem društvenih nauka i njegovi učinci
4.  Teorijska proizvodnja i problem predmeta društvenih nauka (koncept totalne društvene činjenice)
5.  Teorijska proizvodnja kod Marksa i Frojda
6.  Altiserov model kompleksne strukture sa dominantom i determinantom
7.  Klasična politička ekonomija (proizvodnja vrednosti i društvene klase)
8.  Marksova kritika političke ekonomije i teorija eksploatacije
9.  Teorija vrednosti i formiranje prosečne profitne stope (klasici, neoklasici, Marks)
10. Teorija krize 
11.  Teorija novca i finansijskog kapitala
12.  Neoliberalna epistemologija: društvene nauke danas

Teorija ideologije

1.  Teorija ideologije u antropologiji 1: „odnosi šegačenja“ (Redklif-Braun)
2.  Teorija ideologije u antropologiji: 2: razmena darova kao totalna društvena institucija (Mos, Levi-Stros, Lič)
3.  Teorija ideologije u antropologiji 3: društvo, zajednica, kultura, identitet (Godelije)
4.  Teorija ideologije u antropologiji 4: „rituali preokretanja“ (Glakman, Breznik)
5.  Teorija ideologije u antropologiji 5: „telesne tehnike“ (Mos, Burdije)
6.  Teorija robnog fetišizma i „preobraženi oblici“ (Marks)
7.  Liberalizam, kapitalizam i pravni fetišizam: nastanak modernog individualizma i autonomizacija društvenih sfera
8.  Ideološki državni aparati i koncept ideološke interpelacije (Altiser)
9.  Nacija i teorija „nulte institucije“ (Močnik)
10. Teorija ideologije i polifonija (Bahtin, Dikro, Močnik)
11. Teorija hegemonije i kulturalizacija teorije ideologije (Gramši, Breznik)
12. Tri ideologije: liberalizam, konzervatizam, socijalizam (Volerstin)

Analiza kapitalističkog svetskog sistema

1. Uvod u analizu svetskog sistema (Volerstin, Arigi) 
3. Teorije prelaska iz feudalizma u kapitalizam (Brener, Kržan)
4. Nejednaka razmena: proizvodnja i raspodela vrednosti u svetskom sistemu (Amin)
5. Teorije monopolnog kapitalizma (Hilferding, Baran, Svizi)
6. Kriza države blagostanja i neoliberalni kapitalizam
7. Savremena svetska ekonomska kriza i finansijalizacija (Dimenil, Levi, Lapavicas)
8. Od fordizma ka postfordizmu: pojam vitke proizvodnje i transformacija rada i socijalne politike
9. Marksova teorija rente i politička ekonomija urbanizma (Harvi)
10. Evropska unija i kriza državnog duga
11. Jugoslovenski projekat radničkog samoupravljanja
12. Postsocijalizam i periferni kapitalizam

Teorija simboličkih formacija: ideologija, kultura, umetnost

1.   Šta su to simboličke formacija? (primeri iz likovne umetnosti) 
2.   Od idola ka statui u antičkoj Grčkoj
3.   Istorijske transformacije žanrovske simboličke formacije na primeru tragedije
4.   Upotreba helenističke umetnosti u simboličkim formacijama Rimskog carstva
5.   Problematika ikone
6.   Renesansa: slika i ideologija
7.   Politička ekonomija umetnosti i problem umetničke autonomije
8.   Nacija, nacionalni jezik i lirska poezija
9.  Od akademizma do Manea: liberalna demokratija i estetizam
10.  Avangardne prakse i problem angažovane umetnosti u socijalizmu
11.  Od moderne ka savremenoj paradigmi u umetnosti
12.  Kontradikcije savremene umetnosti

Pozivamo sve zainteresovane studente i javnost da se prijave za učešće na modulu Društvena teorija za kritiku kapitalizma. Za sve dodatne informacije možete se obratiti docentu Radetu Pantiću na mejl rade.pantic@fmk.edu.rs.

Dobro došli na FMK!

OSTALE VESTI